Kurumsal BT Organizasyonlarının Geleceği
Kurumsal BT birimlerinin yakın gelecekte alabileceği biçimlerle ilgili spekülasyonlar çok.(Bknz.) Yaygınlık ve gelişkinlik gösteren temel eğilimlere bakmak ise bu dönemde daha öğretici. Bu satırlarda BT paradigmasının kayma/değişme noktasına geldiğimizi fakat bir paradigmanın içinden bakarak, dönüşümü tanımlamanın güç olduğundan daha önce bahsedilmişti (Bknz.) BT organizasyonlarının yapısı da bu paradigmanın bileşenlerinden biri.
İki temel eğilim ise göze çarpmakta: Kurumsal BT’nin süreç temelli çalışma biçimlerine doğru evrilmesi ve Stratejik Tedarik (dış tedarikten farklı bir kavram olarak) .
Büyük ölçekli kurumlarda bu iki ana eğilimi de yedekleyen/destekleyen bir yan ve belki de geçici bir organizasyonel birim olarak da Uzmanlık Merkezleri’in (Competency Centers veya Centers of Excellence) yapılanmaları gözlemlenmekte. Bu temel eğilimlerin yaklaşık 5 yıllık bir geçmiş içinde yaygınlaşmaya başladığını gözlemleyebiliyoruz. Ekonomik krizin yansıması olarak ise ,bu eğilimlerin yaygınlaşma hızında duraklamalar ya da yavaşlamalar da söz konusu, şüphesiz.
Bir başka olgu da BT organizasyon modellemelerinin, ekonomik krizden dolayı ,ani daralma zorunlulukları nedeniyle kısa vadeli tasarımlar içermesi. Ancak bu geçici düzenlemeler yukarıda bahsedilen iki temel eğilimin önüne geçebilen güncelleme özellikleri taşımamaktalar ve bilinen geçici maliyet/kaynak tasarrufu hamleleri olarak değerlendirilmek durumundalar.
Bu iki temel eğilimin ne ifade ettiğini bir miktar açmak ise öngörü geliştirebilmek için yararlı olabilir:
İlki; kurumsal BT’nin süreç temelli çalışma biçimlerine doğru evrilmesi, son 20 yılın (gelenekselleşmiş) birbirinden ayrı BT fonksiyon silolarında örgütlenmiş BT hizmet birimleri yerine, uçtan uça, ana iş süreçlerine veya BT süreçlerine göre örgütlenmiş birimleri dayatmakta. Burada son kullanıcıya - iş birimlerine - yakınlık ya da iç içe geçme söz konusu. Bu servis kalite ve süratini yükselten bir yapılanma getirmekte. Bir ana dezavantaj olarak ise BT uzmanlık ve iş gücünün duplikasyonu söz konusu.
İkinci eğilim olan Stratejik Tedarik ise, tüm BT hizmetleri için tüm tedarik kaynaklarının -kurumun içindekiler dahil- orta ve uzun vadeli değerlendirme ve planlamalar ile sürekli gözden geçirilip yeniden organizasyonu. O nedenle bu sadece bir “dış kaynak” yönelimi değil.
Stratejik Tedarik kavramının temelinde kurum içi BT birimlerinin ,üstlendikleri fonksiyonların, kurumun tamamen dışındaki “dış tedarikçilerle” ya da büyük ölçekli kurumlarda, Uzmanlık merkezleri ile de rekabete sokulması yatmakta. Bu çerçevede tek atışlık tedarik kararları yerine çok çeşitli gereklere yönelik ve her BT fonksiyonunun tek tek ve sürekli ele alındığı bir süreç söz konusu.Temel kriter ise düşük maliyet değil.
Her iki ana yönelim; birlikte ve birbirlerini biçimlendirerek etkileyerek mevcutlar. Kurumların ölçekleri ve içinde bulundukları mali şartların yanısıra temel stratejileri de BT birimlerinin bu dönüşümlerinde farklılıklar yaratan unsurlar olsa da alıştığımız kurumsal BT yapılanmalarının orta vadede yerinde yeller eseceğini duyumsamak olanaklı. Bu dönüşümleri besleyen ya onlara paralel teknolojilerin de kullanıma girdiğine de işaret etmek gerekiyor.(Bknz.)
Sürekli ve hızla değişimin genel gösterge olduğu dünyamızda, zamana karşı çok dayanıklı iş modellemeleri beklemek çok iyimser olur. Öte yandan kurumsal ve çevresel farklılıkların çeşitliliğinde “tek doğru” bir BT organizasyon modeli savlamak ise naif kalacaktır.
Bu temel eğilimler ise aslında kurumsal BT yapılanmalarının giderek yalınlaşarak küçüleceklerine ve vizyona, iş stratejilerine, inovasyona odaklı çekirdek yönetim ve uzmanlık birimlerine dönüşeceklerine işaret ediyor. Bu dönüşme sürecinde yüksek sayıda BT uzmanı ve yöneticisi, iş birimlerinde eriyecek , aynı şekilde çok yüksek teknik uzmanlık gerektirmeyen BT işlerinde de doğrudan “iş kanadından” gelen çalışanlar göreceğiz. Bunun sonucunda ise yüksek teknik uzmanlık gerektiren BT alanlarında ağırlıklı istihdam, dış tedarikçilerde gözlenecek.
Bu ana yönelimler dahilinde de olsa kurumun dışına çıkarılmaması gereken BT yeteneklerine ise bir başka yazıda değinilecek.
